Page 23 - ismail düzenleme ilhan madde bağımlılığı05.05.2016
P. 23
Kavram konusunda iki temel noktaya değinmek istiyorum.
1. Konu ile ilgili temel kavramı kavramak.
2. Konunun temel terimlerini anlayabilecek ve kullanabilecek
denli bilmek.
Bir: Bağımlılık bağlı olmaktan, bağlılıktan olumsuz çizgide gelişmiş
daha ileri bir boyutu anlatır. Bağımlı insan iradesini bağımlı olduğu
alanda denetleyemeyen insandır. Giderek sağlığı bozulan insandır.
Bağımlılık irade zayıflığıdır; gittikçe artan bir hastalıktır. Arapça
karşılığı tiryakidir. İngilizce karşılığı addiction, Almancası die
Sucht’tur. Tiryaki, addicted ve süchtig bağımlı karşılığındadır.
Türkçe günlük kullanımda, halk dilinde konu ile ilgili olarak madde
bağımlılığı kavramı sık kullanılmaktadır. Uyuşturucu için sözlükler
İngilizce drug, Almanca der Droge yazar. Ancak bu kavramın İngilizce
ve Almancasının Türkçesi gerçek anlamıyla ilaç demektir. Yani
İngilizce drug dependence ya da drug addiction, Almanca die
Drogenabhängigkeit dendiğinde tam karşılığı ilaç bağımlılığıdır ve
ancak ilaç insanın beynini ve bedenini uyuşturduğundan ve bunu
insan sürekli olarak ve kendisini iradesiyle kurtaramayacak noktaya
gelmişse ilaçlarla ilgili olarak uyuşturucu bağımlılığı kavramı daha
aydınlatıcı olmaktadır.
Ancak insanlar bu tür bağımlılığa sadece ilaçtan düşmemekte, katı,
sıvı ve gaz durumunda birçok maddeden bağımlı olabilmektedirler.
Öteyandan zararlı ve bağımlılık yapan maddeler sadece uyuşturucu
değil, uyarıcı da olmaktadır. Kimi maddeler uyuşturmaz uyarır,
hareketlendirir ve ancak gene bağımlılık yapar. Bu nedenle sınırlayıcı
bir kavram olan ilaç ya da uyuşturucu bağımlılığı yerine madde
bağımlılığı denmesi ilgililer için daha benimsenmeli, çünkü daha
kapsayıcı ve daha bilimsel olmaktadır. Madde bağımlılığının
İngilizcesi “substance dependence”, Almancası “die
Substanzabhängigkeit”tır. Madde dendiğinde sadece ilaç değil
bağımlılık yapan uyuşturucu ya da uyarıcı herşey girmektedir. Daha
21

